Nedir.Org *
admin

Şiir Nedir

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Şiir, neredeyse dilin doğuşuyla beraber ortaya çıkan bir yazın türüdür. Şiiri tanımlamak için binlerce ifade kullanılmışsa da doğru ve değişmeyecek bir tanıma ulaşmak olanaksız gibi görünmektedir. Ancak, kendine ait bir dil ya da söylem kullanması, müzik ve sesle yakın ilişki içinde bulunması ve estetik bir etkileme gücünün olması herkes tarafından kabul edilebilecek özelliklerdir.
 
Şiirin ortaya çıkışı, insanın sesini bulması ve özellikle konuşarak iletişim kurmasını sağlayan bir dil geliştirmesi ile yaşıttır. İnsan günlük konuşma dilinin yanı sıra özellikle değiştirebileceği ya da yansıtabileceğini düşündüğü doğayı etkilemek için bir büyü dili oluşturmuştu. Bu dilin ritmik özellikleri şiir dilinin öncülü olarak algılanabilir. Platon da şiiri tanımlarken “büyülü söz” ifadesini kullanmıştır.
 
Çağlar boyunca türküler şiirsel metinler olarak sözlü yazın örnekleri olarak yaşamışlardır. Her kültürün günlük dil kadar sık kullandığı türkülerin sosyolojik boyutu yazınsal boyutundan daha önde görülmüştür. İşlerini yaparken türkü söyleyen insanlar bireysel ya da grupsal gereksinimlerinden dolayı farklı türlerde şiir geliştirmişlerdir. Bu gereksinim sonucu ortaya çıkan türler Yunan kültürü etkisi altında gelişmiştir. Bu bağlamda ilk gelişen türler lirik, epik ve dramatik şiirdir. Bunların dışında pastoral, didaktik ve satirik diye adlandırılan türler de şiirde iç farklılaşmanın diğer örnekleridir.
 
Topluma ortak bir duyarlık ve bazen vicdan oluşturmak, insan-doğa ilişkisini düzene koymak, sıradan insanın gözlemleyebildiği halde ifade edemediği olayları ve olguları güzel ve farklı bir dil kullanarak gündeme getirmek ve böylece toplumun sözü olmak gibi işlevleri vardır şiirin. Şiirin işlevi yazıldığı ya da söylendiği döneme bağlı olarak farklılık göstermiştir. Topluma kazandırılmak istenen değerlerin sözcülüğünü yapmış, yenilikleri tanıtmaya çalışmış, demokrasi ve özgürlük kavramlarının kalıcı olmasında önemli pay sahibi olmuştur.
 

Şiir Nedir ve Şiir Türleri

Edebî eserler içinde en fazla yazılan ve okunan türlerdendir. Neredeyse hemen her şairin kendine göre bir şiir anlayışı olduğu için herkesin kabul edebileceği bir şiir tanımı yapmak zordur. Şairlerin bir kısmı şiiri felsefî boyutuyla değerlendirirken, bazıları şiirde anlam aramanın gereksizliği üzerinde durur, bazıları şiiri amaca ulaşmak için bir araç olarak görür. Şiiri, insanda güzel duygular uyandıran, onu bir ruh hâlinden başka bir rûh haline götüren; ölçülü, kafiyeli (veya serbest) sanatlı sözler olarak tanımlamak mümkündür. Ölçülü, kafiyeli fakat edep sınırları aşan anlatımları şiir tanımına dahil etmek yanlış olur.
 
Hakkında güzel sözler söylenebilecek hemen her olay, her eşya, her düşünce, duygu ve hayâl ... şiire konu olabilir. Bu bakımdan şiirin konusunu sınırlamak zordur. Şiirler genellikle biçim özellikleri ve konularına göre (gazel, kaside, mesnevi, rubai, şarkı, türkü, koşmagüzelleme, koçaklama, taşlama, ağıt-, mani, ninni, destan vb. gibi) farklı isimlerle adlandırılırlar. Şiirin klâsik anlayışla konularına göre beşe ayrılması gelenek hâlini almıştır:
 

Şiir Çeşitleri

1. Lirik Şiir

Toplumun hemen her kesimini ilgilendiren sevinç veya acı gibi ortak duyguların veya aşk, ayrılık, özlem gibi bireysel duyguların coşkulu bir tarzda işlendiği şiirlere lirik şiir denir. Eski Yunan edebiyatında bu tarz şiirler lir denen bir sazla söylendiği için böyle adlandırılmıştır. Bizim edebiyatımızda halk âşıklarının (veya halk şairlerinin) söylediği şiirlerin çoğu liriktir.
 

2. Kahramanlık Şiirleri (Epik Şiir)

Bir milletin hayatında önemli izler bırakan (büyük göçler, savaşlar, doğal afetler vb. gibi) olaylarla, yiğitlik, kahramanlık, mertlik, yurt sevgisi gibi konuların destan havası içinde işlendiği şiirlere kahramanlık şiirleri (epik şiir) denir.
 

3. Öğretici Şiir (Didaktik Şiir)

Bilim, sanat, felsefe, din, ahlâk gibi alanların kurallarını, temel ilkeleri öğretmek ve öğüt vermek amacıyla yazılan şiirlere öğretici şiir (didaktik şiir) denir.
 

4. Dramatik şiir

Heyecan veya üzüntü veren konuların tiyatro (dram, trajedi, komedi) tarzında işlendiği şiirlere dramatik şiir denir.
 

5. Pastoral şiir

Tabiat güzelliklerini, çoban ve kır hayatını işleyen şiirlere pastoral şiir denir. Bunlar içinde doğrudan doğruya kır hayatının güzelliğini işleyen kısa şiirler idil; birkaç çobanın kır hayatı, aşk vb. konular üzerinde karşılıklı konuşmaları tarzında yazılanlara eglog denir. (Eglog, Türk edebiyatında hemen hemen hiç kullanılmamıştır.)

 

Şiir Resimleri

Şiir Sunumları

  • 2
    Önizleme: 5 gün önce

    Şiir nedir şiir türleri sunusu (slayt-pptx)

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    I. ŞİİRstyle.visibilityppt_xppt_y

    2. Sayfa
    KONULARINA GÖRE ŞİİR TÜRLERİwww.edebiyatogretmeni.net style.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    3. Sayfa
    Duygu ve düşünceleri coşkulu bir dille anlatan şiirlere lirik şiir denir.Eski Yunan edebiyatında şairler şiirlerini “Lyra” (lir) denilen bir sazla söyledikleri için bu tür şiirlere “lirik” denmiştir.Bu şiirlerde duygulu ve coşkulu bir söyleyiş vardır. Milli ve dini duygular bu şiirlerle anlatılabilir. Türk edebiyatında koşma, semai ,ağıt (mersiye),ilahi , münacaat bu türle söylenir.İlk örneğini “SAPHO ve ALKAEUS” vermiştir.Divan Edebiyatında- FUZULİ –BAKİHalk Edebiyatında- YUNUS EMRE KARACAOĞLAN DADALOĞLUBatı Etkisindeki T.Edb.’da- TEVFİK FİKRET- YAHYA KEMAL - CAHİT SITKI -MELİH CEVDET- AHMET HAŞİM Batı Edebiyatında- PETRARCA-RONSARD-LAMARTİNE- HUGO-GOETHE- SCHİLLER LİRİK ŞİİRstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    4. Sayfa
    Ne zaman seni düşünsemBir ceylan su içmeye inerÇayırları büyürken görürümHer akşam seninleYeşil bir zeytin tanesiBir parça mavi deniz Alır beniSeni düşündükçeGül dikiyorum elimin değdiği yereAtlara su veriyorumDaha bir seviyorum dağları (İlhan BERK;)Senelerce ,senelerce evveldiBir deniz ülkesindeYaşayan bir kız vardı bileceksinizİsmi Anabel LeeHiçbir şey düşünmezdi sevilmektenSevmekten başka seni (E.Allen POE)style.visibilitystyle.visibility

    5. Sayfa
    Dağda dolaşırken yakma kandiliFersiz gözlerimi dağlama gurbetNe söylemez,akan suların diliSessizlik içinde çağlama gurbetN’eylersin ölüm herkesin başındaUyudun uyanmadın olacakKim bilir nerede,nasıl,kaç yaşında?Bir namazlık saltanatın olacak,Taht misali o musalla taşında. style.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibility

    6. Sayfa
    EPİKŞİİR“Epik” sözcüğü, Yunancada destan anlamındaki “epope” den gelmektedir.Yazının bulunuşundan önceki dönemlerde ulusların hayatında derin izler bırakan tarihsel olayları dile getiren destanlar epik şiir sayılır.Epik şiirlerde yiğitlik,kahramanlık,savaş temaları işlenir.Her epope ya da epik şiirde tarihsel bir gerçek vardır. (Yunan destanı İliada’nın çekirdeği Troi Savaşlarıdır.)Epik şiire “destani şiir” ,”hamasi şiir” adları da verilir.Halk Edebiyatında “koçaklama” bu türdendir.Şirvan ilinden Tebriz’e ulaştıkAncak başlar kestik kana bulandıkAcem evlerin seyrettik dolaştıkVilayet Hünkarın, seyran bizimdir.style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    7. Sayfa
    Kurşunlarım yağmur gibi yağarkenTütünlerim gökyüzünde dönerkenYıkılası Bağdat seni döğerkenŞehitlere serdar oldu Genç Osmanstyle.visibilitystyle.visibility

    8. Sayfa
    Çoban ve kır yaşamını ,doğa güzelliklerini anlatan şiirlere pastoral şiir denir.Pastoral şiirlerin her türlü süsten ,yapmacıklıktan ,gösteriş ve söz oyunlarından uzak bir yapısı vardır.Bunlara bukolik şiir(çoban şiir) denir.İDİL: Bir ozanın ya da çobanın ağzından yazılıp kır yaşamının çekiciliğini ,güzelliğini anlatan ,çobanıl aşkı yansıtan kısa şiirlere denir.EGLOG: Birkaç çobanın karşılıklı konuşmaları yoluyla oluşturulan aşk,kır yaşamı üzerine duygu ve düşüncelerini yansıtan şiirlere pastoral şiir denir. Pastoral şiirin kurucusu ve ilk büyük temsilcisi eski Yunan Edebiyatında Theokritos,ikinci büyük temsilcisi Latin edebiyatında Virgillius ‘tur.Türk Edebiyatında ilk örneğini ise- Abdülhak Hamit Tarhan’ın- ”SAHRA” adlı eseridir.Türk Edebiyatında- Kemalettin Kamu-Bingöl Çobanları Behçet Necatigil-Kır Şarkısı Faruk Nafız –Çoban Çeşmesi PASTORALŞİİRstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_h

    9. Sayfa
    Avludan geçtiğini gördü gelininSuya gidiyordu öğle güneşindeArdında bebesi yalınayakGeride KarabaşTozlu yoldanSöğütlerin oradaki çeşmeyeYalağında bulutlar yıkanan çeşmeyeTam otların sarardığı zamanlar…Yer yüzükoyun uzanıyorum.Toprakta bir telaş,bir telaş…Karıncalar öteden beri dostum. (Behçet NECATİGİL) Güzel çoban , bir içim ,bir yudum su testisinden;Bugün sıcak yine pek ,sanki ortalık yanıyor!Güzel çocuk ,senin olsun hayatım istersen;Niçin gözüm sana baktıkça böyle yaşlanıyor?Güzel çoban ,ne kadar tatlı söylüyorsun sen;Yalan da olsa içim doğru söyledin sanıyor! (Tevfik FİKRET)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    10. Sayfa
    Bilim ,sanat ,felsefe ,ahlak,din …gibi alanlarda yazılan ve birtakım kuralları ,ilkeleri öğretmeyi amaçlayan şiirlere “didaktik şiir” denir. Eski Yunan Edebiyatında Hesiodos bu türün ilk örneklerini veren kişidir.”İşler ve Günler” adlı eserinde ahlak,tarım ve gemicilik üzerine bilgiler vermiştir. Türk Edebiyatında ilk örneğini ; Yusuf Has Hacib – KUTADGU BİLİG , Şeyhi-HARNAME Aşık Paşa - GARİPNAME Nabi- HAYRİYYE Ziya Paşa –HARABAT M.A.Ersoy -SÜLEYMANİYE KÜRSÜSÜNDE Tevfik Fikret- HALUK’un DEFTERİDİDAKTİKŞİİRstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_h

    11. Sayfa
    İki sapan yap kendine evindeBiri parçasız olsun ,biri parçalıBiri kırılırsa ötekine koşarsın öküzleriDingil için defne ve karaağaç iyidir,En az onlar kurtlanırGüçlü bir öküz bul dokuz yaşlarındaBu yaş öküzlerin delikanlılık çağıdırİşte en elverişli oldukları çağÇift sürerken kavgaya tutuşmazSapanı kırıp işi yarım bırakmazlar (Hesiodos ”İşler ve Günler”)Güzel dil Türkçe bizeBaşka dil gece bizeİstanbul konuşmasıEn saf, en ince bizeYeni sözler gerekseBunda da uy herkeseHalkın söz yaratmadaYollarını benimse (Ziya GÖKALP)style.visibilitystyle.visibility

    12. Sayfa
    Didaktik Şiiri Belli Özelliklerine Göre Şöyle Sıralarız1.YERGİ: Kişilerin ya da toplumların kötülüklerini,kusurlarını gülünçlüklerini iğneli ve alaycı bir dille eleştiren yazıdır. Halk Edebiyatında: Taşlama Divan Edebiyatında: Hicviye Batı Edebiyatında: Satir Günümüz Edebiyatında: Yergi . Fetvaya danıştım, buldu yerini Dedi ki: Alırsın üçün birini. Şahidin birisi şeyhin torunu Birisi de Varıca’nın çobanıstyle.visibilityppt_xppt_yppt_wppt_hstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    13. Sayfa
    2. FABL: Ahlaki bir ders vermek amacıyla hayvanları,bitkileri, cansız varlıkları kişileştirerek yazılan hikaye şiirlerdir Bu türün en büyük ustası AİSİPOS’tur,La Fontaine Aisipos’tan etkilenerek bu türde güzel eserler vermiştir.Türk edebiyatında ilk çevirilerini “ŞİNASİ” yapmıştırstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    14. Sayfa
    3. MANZUM HİKAYE: Menkıbeleri öğretmek amacıyla, şiir şeklinde anla- tan ürünlerdir. Orhan VELİ, Nasreddin HOCA hikayelerini böyleAnlatmıştır.style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_xppt_y

    15. Sayfa
    İnsan yaşamının değişik boyutlarını ,tutku, özlem ,istek, kaygı ve korkularını gerçeğe uygun biçimde eyleme dönüştürerek veren şiirlere “dramatik şiir” denir.Dramatik şiir bir yönüyle şiir epik şiirle kesişir.Kimi edebiyat kuramcılarına göre dramatik şiir ,epik şiirden doğmuş ve tiyatroyu oluşturmuştur.Manzum yazılmış tiyatrolar(tragedyalar,komedyalar ve dramlar)dramatik şiir örnekleridir.Dramatik şiirler , tiyatro türlerinde konuşma yerine kullanılırlar.Eski Yunan Edebiyatında Aiskhylos , Sophokles , Euripides , Aristophanes manzum tiyatrolarıyla tanınmıştır. Türk Edebiyatında ; Namık Kemal,Abdülhak Hamit Tarhan , Faruk Nafız ÇamlıbelDRAMATİKŞİİRstyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    16. Sayfa
    Philokleon: Dostlar çoktan duydum sesiniziAma çıkıp gelemem ardınızdanBırakmıyorlar beni mahkemeyeGidip yargı vermeyeCanlara kıymaya bırakmıyorlarKoro :Kimmiş o?Söyle dostlarınaKimmiş seni eve kapayanPhilokleon :Kendi oğlum.Ama duymasın sakınŞurda yatmış uyuyor ,Alçak sesle konuşun.Koro :Niçin yapıyor bunu?Oğlun ne ister senden?style.visibilityppt_xppt_y

Şiir Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Şiir Ek Bilgileri

  • 1
    7 ay önce

    Şiir Nedir?
    Zengin sembollerle, ritmli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan edebî anlatım biçimi


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin